۶ آذر ۱۳۹۸
ره‌یافت

اقتصاد رَبَوی در محیط حجاز و جامعهٔ ما*

… «اقتصاد ربوی» یا «اقتصاد همراه با ربا» یعنی چه؟ اقتصاد همراه با ربا، دستگاهی شبیه به دستگاه‌های تصفیهٔ آب زغالی و ماسه‌ای است که در روی این دستگاه، اقتصادی رنگارنگ، شکوفا، پُردامنه، پرتحرّک، ‌پُر زرق و برق، یک گروه به شکل کارگر، یک گروه به شکل کشاورز، یک گروه […]
۱ مرداد ۱۳۹۸
ره‌یافت

چگونگی تصرف در ثروت‌ها و منابع طبیعی*

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸
ره‌یافت

موسیقی، در نظری اجمالی*

۸ بهمن ۱۳۹۷
ره‌یافت

اسلام و راه‌های قانونگذاری

چون قوانین، جز تنظیم و تحدید روابط بشر در شؤون مختلف با یکدیگر نیست و چون منشأ این روابط، قوا و غرایز انسانی است و اصول این قوا و ممیّزات انسانی، ثابت است، اصولِ قوانین، که روابط و انعکاسات آن‌ها را تحدید و تنظیم می‌نماید، باید ثابت و غیرمتغیّر باشد؛ […]
۲۴ مهر ۱۳۹۷
ره‌یافت

فرآیند اجتهاد و ویژگی‌های شخصی مجتهد

… دانستیم که سرمایه ما در فرایند کشف مکتب اقتصادی در اسلام، احکام و بینش‌ها هستند. اکنون جا دارد قدری در این زمینه سخن گوییم که شیوه دستیابی به این احکام و بینش‌ها کدام است و این راه، چه خطرهایی را در کمین دارد. این از آن‌روست که وقتی مکتب […]
۲۱ مرداد ۱۳۹۷
ره‌یافت

گنجینه‌کردن زر و سیم ممنوع

از نظر اسلام جمع و گنجینه کردن زر و سیم ممنوع است. قرآن، هم‌چنان‌که ربا را ـ که سودبَری بدون عمل و موجب تمرکز ثروت و خارج شدن [از] اقتصاد صحیح است ـ تحریم نموده، به‌طور کلّی جمع و ذخیرهٔ زر و سیم را، از هر طریق که باشد، منع […]
۱۷ اسفند ۱۳۹۶
ره‌یافت

باب تزاحم، حلال بسیاری از مشکلات

…در جایی تزاحم پیدا می‏شود، نه تعارض و نه تناقض. چطور؟ مثل این‌که گاهی یک شی‏ء، در آنِ واحد، هم واجب می‏شود هم حرام، و این تناقض هم نیست، تزاحم است؛ یعنی از نظر واضعِ قانون، تناقض نیست، از نظر آن کسی که می‏خواهد عمل کند تزاحم است، یعنی امکان […]
۲۵ آذر ۱۳۹۶
ره‌یافت

داوری

میان انسان‌هایی که با هم زندگی می‌کنند، گه‌گاه بـر سر مسائل گونـاگون اختلاف پیش می‌آید. تجربهٔ عینی و تاریخی نشان داده که تاکنون جامعه‌ای به‌وجود نیامده که میان افراد یا مؤسسات اجتماعی آن هرگز اختلافـی روی نداده باشد. این‌گونه اختلافات در همهٔ جوامـع، از جامعه‌هـای ابتـدایی نیم‌وحشی گرفته تا پیشرفته‌ترین […]
۴ آبان ۱۳۹۶
ره‌یافت

مالکیّت انسان و منشأ و حدود آن

در نظام‌های مختلف اجتماعی، اعتبار مالکیّت میان انسان و بعضی از اشیاء وجود دارد و در هر یک از این نظام‌ها، مالکیّت فرد یا جامعه، نسبت به اشیاء مطرح است. منشأ مالکیّت انسان الف. کار مولّد خلّاق: منطق فطرت برای پدیدآورندهٔ یک شیء حق تصرف در آن‌را می‌پذیرد و او […]
۲۰ شهریور ۱۳۹۶
ره‌یافت

مبدأ قانون

قانون، عبارت است از: «ضوابط و مقررات معین که از طرف یک منبع دارای قدرت و اعتبار اجتماعی، مقرر شود و در آن برای همهٔ کسانی که در قلمرو آن منبع قدرت، زندگی می‌کنند تکالیف، حقوق، حدود و مسؤولیت‌هایی معین گردد و همه، قوی یا ضعیف، به رعایت آن ملزم […]
۱۸ مرداد ۱۳۹۶
ره‌یافت

قوانین مداری و مرحله‌‏ای‏ اسلام

… اگر این اصل کلی ثابت شد که واقعاً زندگی بشر، یک جنبه‏‌های ثابت و کلی دارد که حکم مدار حرکت را دارد و یک جنبه‏‌های متغیر که حکم مراحل حرکت را دارد[i]، آن شرایطی که مدار یعنی مسیر حرکت را در زندگی بشر تعیین می‏کند باید ثابت بماند؛ اما […]
۳۱ تیر ۱۳۹۶
ره‌یافت

اصول و عوامل ایجاد اعتدال اجتماعی

دانستیم که اعتدال آن است که هر چیزی به‌جای اصلی خود قرار گیرد. در اسلام، برای افراد مختلف جامعه، اصوﻻً، موضع خاصی در نظر گرفته نشده، چون مردم از نظر بنیادی، دارای تفاوت نیستند، همه از نیای واحدی پیدا شده‌اند و سرشت مشترک دارند. پس اختلاف حقوقی که در بین […]