۲۱ اسفند ۱۳۹۶
انگاره‌ها

تلاش اشراقی

[زمینه روحی شیوه‌های کار] … می‌توان این زمینه روحی را که ما با آن زندگی کرده‌ایم و هنوز هم در ایجاد مشکلات در مسیر ما و پدید آمدن بلایا در سر راه ما نقش دارد، به دو عامل روحی اساسی بازگرداند که علی‌رغم این‌که واقعاً دو عامل از هم جدا […]
۱۷ اسفند ۱۳۹۶
ره‌یافت

باب تزاحم، حلال بسیاری از مشکلات

…در جایی تزاحم پیدا می‏شود، نه تعارض و نه تناقض. چطور؟ مثل این‌که گاهی یک شی‏ء، در آنِ واحد، هم واجب می‏شود هم حرام، و این تناقض هم نیست، تزاحم است؛ یعنی از نظر واضعِ قانون، تناقض نیست، از نظر آن کسی که می‏خواهد عمل کند تزاحم است، یعنی امکان […]
۱۶ اسفند ۱۳۹۶
سخن هفته

سخن هفته ـ ۲۵

اسلام، از عامیانه‌گری به دور است. نه آموزه‌هایی که فراراه کاروان پرشتاب انسان‌ها فرادست می‌گیرد، عامیانه است و نه در تلاش است که انسان‌ها را عامی بار آورد و از این راه بر پیروان کر و کور خود بیفزاید و عِدّه فراهم آورد.
۲۵ آذر ۱۳۹۶
ره‌یافت

داوری

میان انسان‌هایی که با هم زندگی می‌کنند، گه‌گاه بـر سر مسائل گونـاگون اختلاف پیش می‌آید. تجربهٔ عینی و تاریخی نشان داده که تاکنون جامعه‌ای به‌وجود نیامده که میان افراد یا مؤسسات اجتماعی آن هرگز اختلافـی روی نداده باشد. این‌گونه اختلافات در همهٔ جوامـع، از جامعه‌هـای ابتـدایی نیم‌وحشی گرفته تا پیشرفته‌ترین […]
۲۵ آذر ۱۳۹۶
انگاره‌ها

ولی‌ّامر و حق تصرّف در اموال عمومی و خصوصی

فقه اسلامی، با القاء مالکیت خصوصیِ منابع عمومی و طبیعی، و تحریم ربا، و منع از گنجینه (به نص قرآن) و شرایط و حدودی که برای بایع، مشتری و ثمن و مثمن مقرّر داشته، تجارت را در مرز محدود حقوقی، آزاد گذارده و انحصار تولید و توزیع را به طبقهٔ […]
۱۸ آذر ۱۳۹۶
سخن هفته

سخن هفته ـ ۲۴

فقه، چشمهٔ جوشان و زاینده است و از سازوکارهای نوشدگی برخوردار. ساز و نهاد آن، به‌گونه‌ای است که اگر زمینه بیابد، افق‌های نو به‌روی‌اش گشوده شود و در هالهٔ اندیشه‌های روشن و نو قرار بگیرد، بدون این‌که نیازی باشد بنای کهن و دیرگهان خود را به هم بریزد و از […]
۴ آبان ۱۳۹۶
انگاره‌ها

فهم اجتماعی نص

به احتمال زیاد، این نخستین باری است که از فقیهی مسلمان از فقهای مکتب امام صادق (ع) گسترده‌ترین نظریه را دربارهٔ عنصر «فهم اجتماعی نص» می‌خوانم؛ نظریه‌ای که در آن به دقت و ژرف‌نگری، تفاوت میان مدلول لفظی و مدلول اجتماعی نص، بررسی و قلمرو مُجاز مدلول اجتماعی تعیین شده […]
۴ آبان ۱۳۹۶
ره‌یافت

مالکیّت انسان و منشأ و حدود آن

در نظام‌های مختلف اجتماعی، اعتبار مالکیّت میان انسان و بعضی از اشیاء وجود دارد و در هر یک از این نظام‌ها، مالکیّت فرد یا جامعه، نسبت به اشیاء مطرح است. منشأ مالکیّت انسان الف. کار مولّد خلّاق: منطق فطرت برای پدیدآورندهٔ یک شیء حق تصرف در آن‌را می‌پذیرد و او […]
۲ آبان ۱۳۹۶
سخن هفته

سخن هفته ـ ۲۳

اسلام، با دانش درآمیخته است، تمامی آموزه‌ها و باید و نبایدهای آن. حکم و آموزه‌ای را در این آیین آسمانی، نمی‌توان سراغ کرد که در تاریکی بی‌دانشی به حقیقت بپیوندد، سینه‌ای را جلا دهد، ذهنی را بشکوفاند، راهی را بگشاید و رکنی از ارکان نیک‌روزگاری را برافرازد. اسلام، در آغازین […]
۲۰ شهریور ۱۳۹۶
ره‌یافت

مبدأ قانون

قانون، عبارت است از: «ضوابط و مقررات معین که از طرف یک منبع دارای قدرت و اعتبار اجتماعی، مقرر شود و در آن برای همهٔ کسانی که در قلمرو آن منبع قدرت، زندگی می‌کنند تکالیف، حقوق، حدود و مسؤولیت‌هایی معین گردد و همه، قوی یا ضعیف، به رعایت آن ملزم […]
۱۹ شهریور ۱۳۹۶
انگاره‌ها

شاخصه‌های کلی اقتصاد اسلامی

الف. گرایش قانون‌گذاری مراد از این شاخصه این است که: در ضمنِ عناصرِ ثابت در اقتصاد اسلامی، احکامی یافت شود که در کتاب و سنت، بدان‌ها تصریح شده و همگی در راستای هدفی مشترک‌اند، به‌گونه‌ای که معلوم باشد شارع به تحقق آن هدف، اهتمام داشته است. در این صورت، این […]
۱۹ شهریور ۱۳۹۶
سخن هفته

سخن هفته ـ ۲۲

فریضهٔ علم، بیرق اسلام است و نشان و نُمادِ حیاتِ اسلامیان در آوردگاه‌های گوناگون. برافراشته بودنِ بیرق و دُرَفش فریضهٔ علم، شاخصهٔ مهم سرزندگی، شادابی و حیات جامعه است. جامعه و مردمانِ زنده، میان‌دار و در طلایهٔ حرکت، شور و نشور، بیرق دانش‌شان، افراشته و فراپیش است و فرادست و […]